Đào tạo RECP chuyên sâu cho 26 cán bộ các địa phương

Trong 2 ngày 5-6/9, tại Hà Nội, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC) đã tổ chức khóa đào tạo chuyên sâu “Đánh giá Sử dụng hiệu quả Tài nguyên và Sản xuất sạch hơn (RECP)” cho 26 cán bộ tại các địa phương.

Các cán bộ tham gia khóa đào tạo RECP chuyên sâu chủ yếu đến từ các trung tâm tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn, các cơ quan, tổ chức có liên quan đến sản xuất sạch hơn và cán bộ kỹ thuật của các doanh nghiệp FDI.

Phát biểu tại lễ khai mạc khóa học, ông Lê Xuân Thịnh, Giám đốc VNCPC cho biết: Dự án triển khai sáng kiến khu Công nghiệp (KCN) Sinh thái hướng tới khu Công nghiệp Bền vững với sự tài trợ của Quỹ môi trường toàn cầu (GEF) và Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) được tiến hành từ năm 2015 – 2019, trong đó có hoạt động đào tạo năng cao năng lực và đánh giá RECP cho doanh nghiệp ở các khu công nghiệp được lựa chọn: Đà Nẵng, Cần Thơ, Ninh Bình.

Ông Lê Xuân Thịnh – Giám đốc VNCPC (ngồi giữa) cùng đại diện của UNIDO, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham dự lễ khai mạc khóa học. 

Trong 3 năm qua, VNCPC đã vinh dự được ban quản lý dự án lựa chọn là đơn vị tư vấn thực hiện các nhiệm vụ này. Tính đến nay, VNCPC đã đào tạo được 220 cán bộ cho doanh nghiệp.

Còn theo đánh giá của ông Vũ Quốc Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý các Khu Kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Sau 25 năm phát triển, KCN ở Việt Nam cần một mô hình mới và cạnh tranh hiệu quả hơn.

Ông Vũ Quốc Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý các Khu Kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phát biểu tại lễ khai mạc.

Thứ hai là các doanh nghiệp trong KCN chưa quan tâm hoặc không có đủ kiến thức, thông tin để áp dụng các biện pháp sản xuất sạch hơn, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả hơn nguồn tài nguyên, nguyên vật liệu để nâng cao khả năng cạnh tranh.

Thứ 3, vấn đề môi trường, đặc biệt là quản lý chất thải, khí thải chưa được quan tâm đúng mức.

Thứ tư, các doanh nghiệp trong KCN chưa có sự liên kết trong hợp tác sử dụng chung tài nguyên, nguyên vật liệu và tái sử dụng các chất thải công nghiệp.

Do vậy, mục tiêu của khóa đào tạo này là nâng cao kỹ năng tư vấn và đánh giá RECP chuyên sâu cho các cán bộ tư vấn về sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng của các sở, ban ngành và các trường đại học. Sau khóa tập huấn, các cán bộ tham gia sẽ trở thành nguồn chuyên gia có thể đảm nhận những nhiệm vụ liên quan đến thực hiện chương trình RECP tại địa phương.

Về phần mình, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, UBND tỉnh/thành phố và Ban Quản lý các KCN địa phương đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi các KCN thành KCN sinh thái. Mong rằng các chuyên gia được tập huấn sẽ trở thành những cánh tay nối dài hỗ trợ các chương trình chuyển đổi này tại địa phương.

Theo đó, trong 2 ngày, các học viên đã được tiếp cận với các kỹ thuật RECP và các ví dụ trong thực tiễn; các kỹ năng đánh giá năng lượng; nguyên liệu; năng lượng nhiệt; kỹ năng đánh giá nước; quản lý hóa chất; chất thải; quan trắc.

Kết thúc khóa học, tất cả các học viên đều cho điểm 8-10/10 cho các chuyên đề do các cán bộ kỹ thuật của VNCPC hướng dẫn.

Trao chứng nhận cho học viên sau khi kết thúc khóa đào tạo

VNCPC

VNCPC tập huấn nâng cao năng lực áp dụng SXSH trong công nghiệp tại Quảng Bình

Mới đây, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại Quảng Bình đã phối hợp cùng Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC) tổ chức tập huấn nâng cao năng lực áp dụng sản xuất sạch hơn  (SXSH) trong công nghiệp cho các doanh nghiệp tại địa phương.

Tại buổi tập huấn, các đại biểu đã được nghe PGS.TS Trần Văn Nhân, Giám đốc VNCPC giới thiệu về sản xuất sạch hơn và thực tiễn áp dụng ở Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc thực hiện tiếp cận trong phát triển công nghiệp bền vững; đồng thời trao đổi các thông tin về những thách thức, lợi ích, bài học kinh nghiệm trong thực tiễn áp dụng sản xuất sạch hơn, thúc đẩy thực hiện Chiến lược sản xuất sạch hơn trong công nghiệp đến năm 2020 tại Quảng Bình.

Hình minh họa.

Đây là dịp tạo điều kiện cho các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trong công nghiệp trên địa bàn tỉnh nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, giảm thiểu phát thải, hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm, bảo vệ, cải thiện chất lượng môi trường, sức khỏe con người và bảo đảm phát triển bền vững.

Được biết, trong những năm qua, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại Quảng Bình cũng đã triển khai nhiều hoạt động nhằm phổ biến, nâng cao nhận thức cho các cán bộ quản lý Nhà nước, cán bộ quản lý tại cơ sở doanh nghiệp về sản xuất sạch hơn. Qua đó, tạo điều kiện cho đơn vị quản lý Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh nắm vững những chính sách, thông tin liên quan về sản xuất sạch hơn, đồng thời tiếp cận, phổ biến nhân rộng mô hình áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp.

VNCPC

Thư ngỏ!

Lời đầu tiên, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC) xin gửi tới Quý vị lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe và thành công!

VNCPC là sản phẩm của sự hợp tác giữa trường Đại học Bách Khoa Hà Nội (HUST) với Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), trong khuôn khổ dự án VIE/96/063 và VIE/04/064, với sự tài trợ của Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO). Hiện VNCPC là thành viên chính thức trong mạng lưới toàn cầu của UNIDO – UNEP về “Hiệu quả Tài nguyên và Sản xuất sạch hơn” (RECPnet).

Là đơn vị hoạt động dựa trên nguyên tắc không vì lợi nhuận, VNCPC tập trung vào hoạt động thúc đẩy thực hiện sản xuất sạch hơn; chuyển giao công nghệ carbon thấp trong công nghiệp và dịch vụ cho các doanh nghiệp tại Việt Nam và các nước trong khu vực.

Các dịch vụ chính của VNCPC gồm:

  • Đào tạo xây dựng năng lực và hướng dẫn thực hiện đánh giá “Hiệu quả Tài nguyên và Sản xuất sạch hơn”;
  • Tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật đánh giá sử dụng tài nguyên tiết kiệm và hiệu quả trong công nghiệp;
  • Tư vấn tích hợp đánh giá SXSH với xây dựng hệ thống quản lý môi trường; quản lý an toàn hóa chất và chất thải công nghiệp; nâng cao năng suất và trách nhiệm xã hội doanh nghiệp;
  • Tư vấn các giải pháp sản xuất xanh, hướng tới sản xuất và tiêu dùng bền vững…

Trong 20 năm qua, thông qua các hoạt động hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật, VNCPC đã giúp hàng ngàn doanh nghiệp tại Việt Nam thuộc các ngành sản xuất và dịch vụ tiếp cận, áp dụng các biện pháp sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguyên vật liệu, năng lượng, nước, quản lý an toàn hóa chất, giảm thiểu phát sinh chất thải. Điều này đã giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cải thiện môi trường làm việc cho người lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Những kết quả VNCPC đạt được trong năm qua đã được tóm tắt trong báo cáo thường niên 2017. Hy vọng ấn phẩm cung cấp cho Quý cơ quan/tổ chức/doanh nghiệp những thông tin hữu ích, đồng thời mong rằng Quý vị sẽ cùng chúng tôi đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và sản xuất sạch hơn, góp phần vào công cuộc phát triển bền vững của đất nước.

Xin trân trọng cảm ơn!

PGS. TS Trần Văn Nhân

Giám đốc VNCPC

Báo cáo năm 2017 xem tại đây.

32 học sinh tiểu học trải nghiệm chương trình “Em sống xanh” cùng VNCPC

Ngày 11/4, 32 em học sinh lớp 5 trên địa bàn Hà Nội đã có dịp được trải nghiệm chương trình “Em sống xanh” tại Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC).

Tại buổi trải nghiệm các em học sinh đã có dịp tìm hiểu về vòng đời của các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày như: giấy, chai nhựa, túi nylon… Thông qua trò chơi ghép hình, các em học sinh đã biết được nguyên liệu để tạo ra các sản phẩm và sau khi sử dụng các sản phẩm này đều có thể tái chế thành những sản phẩm vô cùng hữu ích trong cuộc sống.

Các em học sinh rất hào hứng với trò chơi tìm hiểu vòng đời sản phẩm.

Các em học sinh cũng đã được hướng dẫn để tự đo “Dấu chân sinh thái” của chính mình, cũng như hiểu được mức độ tàn phá của loài người đối với trái đất. Theo các nhà khoa học, vào năm 1960 chỉ cần ½ diện tích trái đất đã đủ nuôi sống toàn bộ loài người. Nhưng chỉ 20 năm sau, vào năm 1980, loài người đã phải sử dụng toàn bộ diện tích trái đất mới có thể đảm bảo các nhu cầu trong cuộc sống. Và đến năm 2007, loài người phải cần thêm 1 trái đất nữa mới có thể đáp ứng các nhu cầu của mình.

Các em học sinh được hướng dẫn để tự đo “Dấu chân sinh thái” của chính mình.

Cũng trong buổi trải nghiệm, thông qua các clip vui nhộn, thú vị, ý nghĩa các em cũng đã nhận thức được sự lãng phí tài nguyên của con người, từ đó các cán bộ VNCPC đã giới thiệu tới các em cẩm nang sống xanh để góp phần bảo vệ trái đất, môi trường sống xung quanh như: hạn chế sử dụng túi nylon, sử dụng các sản phẩm có thể tái chế, tắt đèn khi không sử dụng, sử dụng phương tiện giao thông công cộng, đi xe đạp… Những cẩm nang sống xanh này là sản phẩm của dự án GetGreen Việt Nam. Dự án do Chương trình SWITCH-Asia của Liên minh châu Âu tài trợ, với các đối tác thực hiện gồm Đại học Công nghệ Delft (TUDelft, Hà Lan), VNCPC và Viện Công nghệ châu Á tại Việt Nam (AITVN).

Getgreen.vn là website cung cấp những cẩm nang sống xanh vô cùng hữu ích.

VNCPC

Cần có cơ chế tài chính hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư sản xuất sạch hơn

Sản xuất sạch hơn (SXSH) là xu thế chung của nền sản xuất toàn cầu. Do đó, việc áp dụng các biện pháp SXSH không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn vì lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp (DN). Tuy nhiên, hiện nay, vẫn còn có những hiểu biết chưa đúng về SXSH.

Nhiều DN chưa mặn mà với việc đầu tư cho SXSH, vì cho rằng, đầu tư SXSH làm tăng chi phí sản xuất, không đem lại lợi ích kinh tế mà còn làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm… Nhân dịp Xuân Nhâm Tuất 2018, Tạp chí Môi trường có cuộc trò chuyện với PGS. TS. Trần Văn Nhân – Giám đốc Công ty TNHH Trung tâm SXSH Việt Nam (VNCPC), đơn vị tư vấn, đào tạo và xây dựng mạng lưới các chuyên gia nòng cốt về SXSH trên cả nước để hiểu hơn việc thúc đẩy thực hiện Chiến lược SXSH trong thời gian tới.

PV: Xin ông cho biết đôi nét về hoạt động của VNCPC thời gian qua?

PGS. TS. Trần Văn Nhân: Là một đơn vị thành viên trong hệ thống DN khoa học công nghệ (BK Holdings) của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, trong thời gian qua, VNCPC đã tập trung thúc đẩy áp dụng tiếp cận “Hiệu quả tài nguyên và SXSH” (RECP) vào thực tiễn sản xuất và kinh doanh ở Việt Nam, nhằm góp phần vào hiện thực hóa mục tiêu “Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm” – mục tiêu thứ 12 trong 17 mục tiêu Phát triển bền vững do Chương trình Nghị sự 2030 của Liên hợp quốc đưa ra. VNCPC đã hợp tác với các đối tác quốc tế và trong nước thành lập liên danh tham gia các đợt tuyển chọn Dự án hàng năm của các nhà tài trợ quốc tế.

Dự án “Sống và làm việc bền vững tại Việt Nam (GetGreen Vietnam)” đã giúp thay đổi hành vi của hàng triệu người tiêu dùng.

Trong những năm qua, chúng tôi đã hoàn thành tốt các dự án: Đổi mới sản phẩm bền vững (SPIN) ở Việt Nam, Lào và Campuchia do trường Đại học Công nghệ Delft chủ trì với sự hợp tác của UNEP, VNCPC, AITVN, LNCCI và CCPO tài trợ bởi Liên minh châu Âu (EU) (4/2010 – 4/2014); Dự án “Sống và làm việc bền vững tại Việt Nam (GetGreen Vietnam)” do trường Đại học công nghệ Delft chủ trì với sự hợp tác của VNCPC và AITVN, tài trợ bởi EU (4/2012 – 4/2015); Xây dựng chuỗi cung ứng cá tra bền vững do VNCPC/ĐHBKHN chủ trì với sự hợp tác của VASEP, WWF Việt Nam và WWF Áo, tài trợ bởi EU (4/2013 – 4/2017); Giảm thiểu chất thải công nghiệp vì nền sản xuất phát thải các bon thấp ở Việt Nam, tập trung vào hai ngành chế biến gạo và cà phê VNCPC hợp tác với Sofies (Thụy Sỹ) do SECO Thụy Sỹ tài trợ thông qua UNIDO (2013 – 2016); Hợp phần “Xây dựng năng lực và đánh giá RECP tại các doanh nghiệp tham gia dự án “Triển khai sáng kiến khu công nghiệp (KCN) sinh thái hướng tới mô hình KCN bền vững tại Việt Nam” do SECO và GEF tài trợ thông qua UNIDO. Hợp đồng ký với UNIDO (2016 – 2018).

PV: Là đối tác tham gia thực hiện Dự án “Triển khai sáng kiến KCN sinh thái hướng tới mô hình KCN bền vững tại Việt Nam tại các KCN đã được lựa chọn”, VNCPC đã triển khai các hoạt động như thế nào, thưa ông?

PGS. TS. Trần Văn Nhân: Thực hiện việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và SXSH là giải pháp cơ bản trong xây dựng mô hình KCN sinh thái. Sự tham gia tích cực của các DN trong KCN vào các hoạt động của Dự án là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công.

Do đó, việc đầu tiên là chọn đúng đối tượng có quan tâm đến hoạt động về nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và SXSH trong số DN hoạt động trong các KCN tham gia. Dự án triển khai tại 3 địa phương, KCN Khánh Phú (Ninh Bình), KCN Hòa Khánh (TP. Đà Nẵng) và KCN Trà Nóc (TP. Cần Thơ). Theo đó, các DN tham gia hoàn toàn tự nguyện dựa theo các tiêu chí: Mức độ hợp tác của DN; Tiềm năng về nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và SXSH; Tác động môi trường do hoạt động của DN gây ra; Điều kiện cơ sở hạ tầng; Tài chính.

Cán bộ VNCPC trực tiếp thu thập các thông tin, dữ liệu từ nhà máy.

Hoạt động đầu tiên về RECP là tập huấn cho cán bộ quản lý và kỹ thuật của DN, cán bộ của ban quản lý KCN được tổ chức tập trung tại từng địa phương. Những cán bộ DN tham gia tập huấn sẽ đóng vai trò nòng cốt nhóm RECP của chính DN mình. Sau đó, các học viên sẽ triển khai thực hiện Chương trình đánh giá RECP tại DN của mình với sự tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia VNCPC. Dự án mong muốn họ sẽ tiếp tục duy trì hoạt động thực hiện RECP tại DN.

Việc thực hiện Chương trình đánh giá RECP tại DN được chia thành 4 đợt, mỗi đợt cách nhau ít nhất 1 tháng. Các chuyên gia của VNCPC làm việc tại DN 2 ngày/đợt, hướng dẫn nhóm RECP thực hành các bước trong phương pháp luận đánh giá RECP một cách hệ thống, theo điều kiện thực tế của từng DN. Bắt đầu từ nhận diện vấn đề và sắp xếp thứ tự ưu tiên cho các vấn đề cần giải quyết → phân tích nguyên nhân → đề xuất giải pháp SXSH → phân loại các giải pháp và nghiên cứu khả thi → thực hiện các giải pháp SXSH → giám sát và đánh giá kết quả, cuối cùng nhân rộng – duy trì kết quả Chương trình.

Đến nay, Dự án đã đào tạo tập trung được 214 cán bộ của 89 DN, 3 Ban Quản lý KCN và đào tạo tại DN cho 240 người. Đồng thời, Dự án đã hoàn thành việc hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật giúp 46 DN hoàn thành Chương trình đánh giá RECP. Việc thực hiện các giải pháp SXSH mang lại những lợi ích đáng kể về giảm tiêu hao tài nguyên, tác động môi trường và kinh tế, đồng thời góp phần đáng kể vào cải thiện điều kiện làm việc, an toàn sức khỏe nghề nghiệp cho người lao động. Về lâu dài, những kết quả trên sẽ giúp các DN nâng cao được năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Theo đánh giá RECP, tổng đầu tư của 46 DN trong 3 KCN thực hiện các giải pháp SXSH là khoảng 152 tỷ đồng. Trong đó, lợi ích kinh tế khi thực hiện các giải pháp SXSH giúp tiết kiệm 48 tỷ đồng, từ việc giảm suất tiêu thụ năng lượng, nước, nguyên vật liệu và hóa chất phục vụ sản xuất, cụ thể là giảm tiêu hao 9.992.418 kWh điện; 5.040 tấn than, 17 tấn gas và 74 tấn củi và trấu; 184.540 m3 nước; 2.669 tấn nguyên vật liệu; và 10,6 tấn hóa chất. Về mặt môi trường, giảm lượng chất thải phát sinh và phát thải hàng năm gồm 184.540 m3 nước thải; 40.737 kg COD; 14.162 tấn phát thải CO2; 2.669 tấn chất thải rắn…

Ngoài những lợi ích trên, kết quả đánh giá RECP cũng cho thấy hiện có các cơ hội tuần hoàn và tái sử dụng chất thải giữa các DN trong KCN (tái sử dụng nước thải sau khi đã được sử dụng đạt loại A của tiêu chuẩn xả thải, hoặc sử dụng nhiệt thải của DN này cấp cho DN khác; sử dụng chất thải rắn của Nhà máy giấy để sản xuất ra một sản phẩm phụ hữu ích…).

PV: Tuy nhiên hiện nay, rào cản lớn nhất đối với SXSH ở Việt Nam chính là do các DN chưa nhận thức được lợi ích của việc áp dụng SXSH vào sản xuất kinh doanh. Để các DN Việt Nam quan tâm hơn đến SXSH, theo ông Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ, ưu đãi gì?

PGS. TS. Trần Văn Nhân: Để các DN quan tâm hơn đến SXSH, bên cạnh các cơ sở pháp lý, cần có biện pháp quảng bá rộng rãi các kết quả thực hiện SXSH của DN đi trước như một “tư liệu marketing”. Ngoài những giải pháp SXSH có thể thực hiện ngay do không đòi hỏi DN phải bỏ ra chi phí hoặc chi phí ít, Nhà nước cần quan tâm hơn đến việc xây dựng các nguồn tài chính và cơ chế hỗ trợ DN đầu tư thực hiện các dự án theo Chiến lược SXSH.

Từ thực tiễn hoạt động của Quỹ Ủy thác tín dụng xanh (GCTF) trong 10 năm qua, mà VNCPC là đơn vị tư vấn và điều phối, cho thấy đối với DN vừa và nhỏ thì thiếu nguồn tài chính là một trong các rào cản lớn nhất để đổi mới công nghệ theo hướng thân thiện hơn với môi trường, được xem là loại giải pháp SXSH mang lại tác động dài hơi nhất. Đồng thời, Nhà nước cũng cần tăng cường áp dụng các công cụ kinh tế như: thuế, phí… vào quản lý môi trường công nghiệp để tạo động lực mạnh mẽ hơn cho sự thay đổi từ phía doanh nghiệp.

PV: Nhân dịp này ông có đề xuất, kiến nghị gì đối với các cơ quan chức năng?

PGS. TS. Trần Văn Nhân: Theo tôi, để đẩy mạnh việc thực hiện SXSH, Bộ Công Thương cần giám sát và đôn đốc quyết liệt hơn các DN trong thực hiện Chiến lược SXSH trong công nghiệp đến năm 2020 và Kế hoạch hành động của ngành thực hiện Chiến lược Tăng trưởng xanh quốc gia. Đồng thời, yêu cầu các DN đưa nội dung thực hiện các Chiến lược này vào Báo cáo kết quả sản xuất – kinh doanh hàng năm. Về phía ngành TN&MT, cần đẩy mạnh việc thi hành nghiêm các quy định của luật pháp về BVMT, tạo ra động lực thúc đẩy các DN áp dụng các giải pháp SXSH, đặc biệt là giải pháp đổi mới công nghệ theo hướng thân thiện hơn với môi trường.

PV: Xin cảm ơn ông!

Phạm Đình (Thực hiện)