Chuyển đổi sang KCN sinh thái: Đã làm RECP, doanh nghiệp có cần tiếp tục?

Doanh nghiệp đã từng tham gia chương trình Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn (RECP) hoặc tự triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng, nguyên vật liệu, nước và giảm chất thải liệu có còn cần tiếp tục tham gia đánh giá trong khuôn khổ dự án KCN sinh thái?

Đây là câu hỏi thực tế được một số doanh nghiệp đặt ra trong quá trình trao đổi với nhóm dự án.

Trong các bài trước của chuỗi “Chuyển đổi sang KCN sinh thái”, VNCPC đã chia sẻ về lợi ích của RECP, quyền chủ động lựa chọn giải pháp và sự hỗ trợ của chuyên gia trong quá trình triển khai.

Với những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm cải tiến, vấn đề đặt ra là: Việc tiếp tục tham gia đánh giá RECP có tạo thêm giá trị hay chỉ lặp lại những gì đã thực hiện?

Câu hỏi:

Doanh nghiệp đã từng tham gia các dự án về sản xuất sạch hơn hoặc đã triển khai các hoạt động cải tiến có thể tiếp tục tham gia dự án này hay không?

Chuyên gia dự án trả lời:

Có. Dự án khuyến khích và chào đón các doanh nghiệp đã từng triển khai RECP hoặc các hoạt động cải tiến tiếp tục tham gia.

RECP là quá trình cải tiến liên tục. Những giải pháp doanh nghiệp đã thực hiện chính là nền tảng để chuyên gia đánh giá kết quả, xác định dư địa cải tiến và tìm kiếm những cơ hội tiếp theo.

Không phải bắt đầu lại từ đầu

Khi tham gia dự án, doanh nghiệp không phải thực hiện lại toàn bộ những công việc đã làm.

Các chuyên gia sẽ rà soát và ghi nhận những giải pháp đã triển khai như tiết kiệm năng lượng, giảm tiêu hao nguyên vật liệu, tối ưu sử dụng nước, giảm chất thải hoặc cải thiện vận hành thiết bị.

Trên cơ sở đó, hoạt động đánh giá tập trung vào ba hướng:

Đánh giá hiệu quả các giải pháp đã thực hiện: xem xét mức tiết kiệm, hiệu quả vận hành và khả năng duy trì.

Tối ưu giải pháp hiện có: phân tích sâu hơn, điều chỉnh thông số hoặc bổ sung biện pháp để nâng cao hiệu quả.

Nhận diện cơ hội mới: khi công nghệ, sản lượng, thiết bị hoặc điều kiện vận hành thay đổi, những cơ hội trước đây chưa phù hợp có thể trở nên khả thi.

Có thể hình dung quá trình này như sau: Giải pháp đã thực hiện → Đánh giá kết quả → Tối ưu → Nhận diện cơ hội mới → Tiếp tục cải tiến

Khó có một thời điểm cố định để nói rằng doanh nghiệp đã “hoàn thành” RECP.

Ví dụ, sau khi giảm tiêu thụ năng lượng của một hệ thống, doanh nghiệp có thể tiếp tục xem xét tối ưu chế độ vận hành, thu hồi nhiệt hoặc thay đổi thiết bị trong giai đoạn đầu tư tiếp theo.

Tương tự, sau khi giảm được một dòng chất thải, doanh nghiệp có thể nghiên cứu khả năng tái sử dụng, tuần hoàn hoặc kết nối dòng tài nguyên đó với doanh nghiệp khác trong KCN.

Từ cải tiến trong doanh nghiệp đến cơ hội ở cấp KCN

Đây cũng là điểm mà việc tiếp tục tham gia dự án KCN sinh thái có thể tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp đã từng thực hiện RECP.

Khi các dòng nguyên vật liệu, nước, năng lượng, phụ phẩm và chất thải được nhận diện rõ hơn, doanh nghiệp không chỉ tìm kiếm cơ hội cải tiến trong phạm vi nhà máy mà còn có thể xem xét khả năng tuần hoàn tài nguyên và cộng sinh công nghiệp với các doanh nghiệp khác trong KCN.

Một dòng phụ phẩm hoặc năng lượng dư thừa của doanh nghiệp này, trong những điều kiện phù hợp, có thể trở thành đầu vào hoặc nguồn tài nguyên cho doanh nghiệp khác.

Vì vậy, kinh nghiệm sản xuất sạch hơn trước đây không làm giảm giá trị của việc tiếp tục tham gia dự án. Ngược lại, nền tảng càng tốt, doanh nghiệp càng có điều kiện đi sâu hơn vào các cơ hội cải tiến và liên kết mới.

RECP là hành trình cải tiến liên tục

Hoạt động sản xuất luôn thay đổi: thiết bị được thay thế, sản lượng thay đổi, giá năng lượng và nguyên vật liệu biến động, trong khi yêu cầu của khách hàng và thị trường ngày càng cao.

Do đó, khó có một thời điểm cố định để nói rằng doanh nghiệp đã “hoàn thành” RECP.

Đối với doanh nghiệp đã từng thực hiện sản xuất sạch hơn hoặc các hoạt động cải tiến, tiếp tục tham gia dự án là cơ hội để đánh giá những kết quả đã đạt được, khai thác phần tiềm năng còn lại và mở rộng từ cải tiến nội bộ sang các cơ hội tuần hoàn, cộng sinh ở cấp KCN.

Mỗi vòng cải tiến giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm chi phí, giảm phát thải và từng bước đóng góp vào quá trình chuyển đổi sang KCN sinh thái.

Hãy tiếp tục theo dõi chuỗi “Chuyển đổi sang KCN sinh thái” của VNCPC để cùng tìm hiểu những câu hỏi thực tế của doanh nghiệp trong quá trình tham gia đánh giá RECP và chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững hơn.

VNCPC