ESG là gì? Vì sao doanh nghiệp ngày càng cần quan tâm đến ESG?

/in /by

Trong bối cảnh phát triển bền vững ngày càng trở thành xu hướng tất yếu, ESG đang được nhắc đến nhiều hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp. Không chỉ các nhà đầu tư, tổ chức tài chính mà khách hàng, đối tác trong chuỗi cung ứng và người tiêu dùng cũng ngày càng quan tâm đến cách doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm đối với môi trường, xã hội và quản trị.

Tuy nhiên, đối với không ít doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, ESG vẫn là một khái niệm tương đối mới. ESG thực chất là gì? Vì sao doanh nghiệp cần quan tâm và nên bắt đầu từ đâu?

ESG là gì?

ESG là viết tắt của ba yếu tố: Môi trường (Environmental – E), Xã hội (Social – S) và Quản trị (Governance – G). Đây là cách tiếp cận giúp doanh nghiệp nhận diện, đánh giá và quản lý các tác động, rủi ro và cơ hội liên quan đến phát triển bền vững trong quá trình hoạt động.

Khái niệm ESG được hình thành trên nền tảng các tư tưởng về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và được biết đến rộng rãi thông qua sáng kiến Who Cares Wins (Quan tâm đến phát triển bền vững để tạo dựng lợi thế cạnh tranh) của Liên Hợp Quốc vào những năm 2000. Từ cách tiếp cận chủ yếu phục vụ hoạt động đánh giá đầu tư, ESG ngày càng trở thành nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển và quản trị doanh nghiệp.

Ba trụ cột ESG bao gồm:

E – Môi trường: Đề cập đến tác động của hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với môi trường, như sử dụng năng lượng, nước và nguyên vật liệu; quản lý chất thải; kiểm soát ô nhiễm; giảm phát thải khí nhà kính; ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

S – Xã hội: Phản ánh trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động, khách hàng, nhà cung cấp và cộng đồng. Các nội dung chính bao gồm điều kiện làm việc, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, quyền lợi người lao động, bình đẳng, trách nhiệm trong chuỗi cung ứng và đóng góp cho cộng đồng.

G – Quản trị): Liên quan đến cơ cấu tổ chức, cơ chế điều hành, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp. Trụ cột này bao gồm tuân thủ pháp luật, đạo đức kinh doanh, phòng chống tham nhũng, quản lý rủi ro, công bố thông tin và bảo vệ dữ liệu.

Ba trụ cột có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ cho nhau, góp phần giúp doanh nghiệp phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn.

ESG không phải là điều hoàn toàn mới hay tách biệt khỏi hoạt động sản xuất, kinh doanh thường ngày.

ESG có thực sự xa lạ với doanh nghiệp?

Khi nhắc đến ESG, nhiều doanh nghiệp thường nghĩ ngay đến các bộ tiêu chuẩn quốc tế, hệ thống chỉ số phức tạp hoặc những báo cáo phát triển bền vững đòi hỏi nhiều nguồn lực.

Tuy nhiên, ESG không phải là điều hoàn toàn mới hay tách biệt khỏi hoạt động sản xuất, kinh doanh thường ngày.

Trên thực tế, nhiều nội dung ESG đã và đang hiện diện trong doanh nghiệp. Việc tiết kiệm điện, sử dụng nước hiệu quả, giảm tiêu hao nguyên vật liệu, kiểm soát chất thải và cải thiện điều kiện làm việc đều gắn với các yếu tố môi trường và xã hội. Tương tự, việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp luật, bảo đảm tính minh bạch trong quản lý và xây dựng các quy trình kiểm soát nội bộ cũng là những nội dung thuộc trụ cột quản trị.

Điểm khác biệt khi tiếp cận ESG nằm ở việc doanh nghiệp nhìn nhận những hoạt động này một cách tổng thể, có hệ thống, gắn với các mục tiêu cụ thể và có thể đo lường, theo dõi, cải thiện theo thời gian.

Nói cách khác, triển khai ESG không nhất thiết phải bắt đầu bằng những thay đổi lớn hoặc các khoản đầu tư tốn kém, mà có thể bắt đầu từ việc nhận diện, đánh giá và cải thiện những hoạt động doanh nghiệp đang thực hiện.

Vì sao ESG ngày càng trở nên quan trọng?

Sự quan tâm đến ESG không chỉ xuất phát từ yêu cầu bảo vệ môi trường hay trách nhiệm xã hội, mà còn gắn trực tiếp với hoạt động kinh doanh, khả năng tiếp cận thị trường và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thứ nhất, nhà đầu tư và tổ chức tài chính ngày càng chú trọng đến rủi ro và tính bền vững.

Bên cạnh các chỉ tiêu tài chính truyền thống, thông tin ESG giúp nhà đầu tư, ngân hàng và các tổ chức tài chính có thêm cơ sở đánh giá khả năng quản trị rủi ro, mức độ tuân thủ và triển vọng phát triển dài hạn. Do đó, năng lực quản trị ESG có thể trở thành một yếu tố được xem xét trong quá trình ra quyết định đầu tư hoặc cấp vốn.

Thứ hai, khách hàng và đối tác ngày càng quan tâm đến trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.

Các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, đặc biệt là chuỗi cung ứng quốc tế, có thể được yêu cầu cung cấp thông tin về nguồn gốc nguyên liệu, mức tiêu thụ năng lượng, phát thải khí nhà kính, điều kiện lao động và các biện pháp quản lý môi trường, xã hội.

Những yêu cầu này khiến ESG không còn chỉ là vấn đề của các doanh nghiệp lớn, mà còn có thể tác động đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong vai trò nhà cung cấp.

Thứ ba, người tiêu dùng và cộng đồng ngày càng quan tâm đến trách nhiệm của doanh nghiệp.

Bên cạnh chất lượng và giá thành sản phẩm, cách doanh nghiệp bảo vệ môi trường, đối xử với người lao động và thực hiện trách nhiệm với cộng đồng cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin và lựa chọn của người tiêu dùng.

Trong môi trường truyền thông số, những vấn đề liên quan đến môi trường, lao động hoặc đạo đức kinh doanh có thể nhanh chóng tác động đến hình ảnh và uy tín thương hiệu.

Như vậy, ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng kỳ vọng của các bên liên quan mà còn tạo cơ hội nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, cải thiện quản trị rủi ro và củng cố lợi thế cạnh tranh.

Doanh nghiệp nên bắt đầu tiếp cận ESG từ đâu?

Đối với doanh nghiệp mới tìm hiểu ESG, điều quan trọng trước tiên không phải là lựa chọn ngay một bộ tiêu chuẩn hay xây dựng báo cáo ESG, mà là hiểu rõ hiện trạng hoạt động và xác định những vấn đề ESG thực sự có liên quan đến doanh nghiệp mình.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc rà soát các hoạt động quản lý môi trường, năng lượng, nhân sự, an toàn lao động, chuỗi cung ứng và quản trị nội bộ; xác định những dữ liệu đã có, những nội dung còn thiếu và những yêu cầu từ khách hàng, đối tác hoặc tổ chức tài chính.

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp từng bước lựa chọn các vấn đề ưu tiên, xây dựng mục tiêu và giải pháp cải thiện phù hợp với quy mô, ngành nghề, nguồn lực và định hướng phát triển.

Cách tiếp cận này giúp ESG trở thành một phần của hoạt động quản trị và cải tiến doanh nghiệp, thay vì chỉ là yêu cầu về hồ sơ hay báo cáo.

Cùng VNCPC tìm hiểu về ESG qua chuỗi bài viết chuyên đề

Nhằm giúp doanh nghiệp và bạn đọc hiểu rõ hơn về ESG cũng như vai trò của ESG đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững, trong thời gian tới, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC) sẽ giới thiệu chuỗi bài viết chuyên đề về ESG trên website.

Chuỗi bài viết sẽ cung cấp những kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu, tập trung vào các nội dung như: khái niệm và các trụ cột ESG; yêu cầu và kỳ vọng của các bên liên quan; cách nhận diện các yếu tố ESG trong hoạt động doanh nghiệp; đánh giá hiện trạng, xác định những vấn đề cần cải thiện và lựa chọn giải pháp triển khai phù hợp.

Với cách tiếp cận dễ hiểu, thiết thực và gắn với thực tiễn, VNCPC hy vọng chuỗi chuyên đề sẽ trở thành nguồn thông tin tham khảo hữu ích, giúp doanh nghiệp từng bước tiếp cận và ứng dụng ESG vào hoạt động quản lý, sản xuất và kinh doanh, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững.

Mời quý doanh nghiệp và bạn đọc tiếp tục theo dõi các bài viết tiếp theo trong chuỗi chuyên đề ESG trên website VNCPC để cập nhật những kiến thức, thông tin và giải pháp hữu ích.

VNCPC