Chuyển đổi sang KCN sinh thái: Doanh nghiệp có bắt buộc phải thực hiện các giải pháp RECP?

/in /by

Trong quá trình chuyển đổi sang mô hình KCN sinh thái, Sử dụng hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn (RECP) là một trong những phương pháp quan trọng giúp doanh nghiệp nhận diện các cơ hội tiết kiệm nguyên vật liệu, năng lượng, nước, hóa chất, đồng thời giảm chất thải, phát thải và chi phí sản xuất.

Ở bài viết trước trong chuỗi “Chuyển đổi sang KCN sinh thái”, VNCPC đã chia sẻ những lợi ích mà doanh nghiệp có thể nhận được khi tham gia hoạt động đánh giá RECP.

Tuy nhiên, một vấn đề khác cũng được nhiều doanh nghiệp quan tâm là: Sau khi chuyên gia đề xuất các giải pháp kỹ thuật, doanh nghiệp có bắt buộc phải thực hiện hay không? Nếu một giải pháp chưa phù hợp với khả năng đầu tư hoặc kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp thì sao?

Đây cũng là một trong những câu hỏi được nhiều doanh nghiệp đặt ra trong quá trình trao đổi với nhóm dự án.

Câu hỏi

Khi tham gia dự án, doanh nghiệp có bắt buộc phải thực hiện các đề xuất kỹ thuật hay không? Mức độ linh hoạt và quyền quyết định của doanh nghiệp trong việc lựa chọn, triển khai giải pháp như thế nào?

Chuyên gia VNCPC trả lời

Doanh nghiệp không bị ràng buộc phải thực hiện các giải pháp kỹ thuật được đề xuất sau quá trình đánh giá RECP.

Mục tiêu của hoạt động đánh giá là hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện các cơ hội cải tiến có tiềm năng, phân tích khả năng áp dụng và cung cấp thêm cơ sở kỹ thuật để doanh nghiệp đưa ra quyết định.

Việc giải pháp nào được lựa chọn, thực hiện vào thời điểm nào và với quy mô ra sao hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định cũng như điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp.

Nói cách khác, chuyên gia đóng vai trò đánh giá – phân tích – đề xuất – hỗ trợ, còn doanh nghiệp vẫn là đơn vị quyết định cuối cùng.

Không phải giải pháp RECP nào cũng cần đầu tư lớn

Một trong những điểm quan trọng của phương pháp RECP là các giải pháp được xây dựng dựa trên hiện trạng thực tế của doanh nghiệp và có thể trải rộng từ những thay đổi rất đơn giản trong quản lý, vận hành cho tới những phương án đầu tư thiết bị, công nghệ.

Thông thường, các giải pháp có thể được chia thành ba nhóm:

  • Giải pháp quản lý nội vi, không hoặc ít cần đầu tư: như điều chỉnh chế độ vận hành, tăng cường kiểm soát, bảo dưỡng thiết bị, hạn chế rò rỉ, thất thoát tài nguyên hoặc cải thiện thực hành sản xuất.
  • Giải pháp đầu tư thấp, thời gian hoàn vốn nhanh: doanh nghiệp cần một khoản đầu tư nhất định nhưng có khả năng mang lại hiệu quả tiết kiệm tương đối nhanh.
  • Giải pháp đầu tư trung bình đến lớn, mang lại hiệu quả dài hạn: thường liên quan đến cải tiến hoặc thay đổi thiết bị, dây chuyền, công nghệ và cần được doanh nghiệp xem xét kỹ về nguồn vốn, thời gian hoàn vốn cũng như kế hoạch sản xuất.

Việc có nhiều nhóm giải pháp khác nhau giúp doanh nghiệp không phải lựa chọn theo cách “thực hiện tất cả hoặc không thực hiện gì”. Thay vào đó, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những cơ hội dễ thực hiện, chi phí thấp và hiệu quả rõ ràng trước, sau đó từng bước xem xét các phương án đầu tư lớn hơn.

Doanh nghiệp chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp

Sau quá trình khảo sát và đánh giá, doanh nghiệp sẽ nhận được danh mục các cơ hội RECP được chuyên gia xác định và đề xuất.

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp có thể xem xét từng giải pháp theo những yếu tố quan trọng như mức đầu tư, khả năng tiết kiệm, thời gian hoàn vốn, điều kiện kỹ thuật, nguồn nhân lực và kế hoạch sản xuất kinh doanh.

Một giải pháp được đánh giá có tiềm năng về mặt kỹ thuật chưa có nghĩa doanh nghiệp phải triển khai ngay. Chẳng hạn, một phương án thay thế thiết bị có thể mang lại hiệu quả tiết kiệm năng lượng tốt nhưng doanh nghiệp đang có kế hoạch mở rộng nhà máy trong vài năm tới. Khi đó, doanh nghiệp hoàn toàn có thể lựa chọn thời điểm đầu tư phù hợp hơn.

Ngược lại, những giải pháp đơn giản như cải thiện vận hành, kiểm soát thất thoát hoặc tối ưu các thông số sản xuất có thể được ưu tiên thực hiện sớm nếu doanh nghiệp nhận thấy hiệu quả và không cần nhiều nguồn lực.

RECP vì vậy không phải là một danh sách yêu cầu doanh nghiệp phải tuân thủ, mà là một công cụ giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để đưa ra quyết định cải tiến phù hợp.

Từ đề xuất kỹ thuật đến những thay đổi thực tế

Theo kinh nghiệm triển khai thực tiễn, các doanh nghiệp thường có thể thực hiện khoảng 50% số giải pháp được đề xuất. Đặc biệt, phần lớn các giải pháp chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả cao thường được doanh nghiệp ưu tiên triển khai sớm và sau đó duy trì như một phần của hoạt động quản lý, vận hành thường xuyên.

Con số này cũng cho thấy một điểm quan trọng: giá trị của đánh giá RECP không nằm ở việc doanh nghiệp phải thực hiện toàn bộ các đề xuất, mà ở khả năng giúp doanh nghiệp xác định được những cơ hội phù hợp nhất với mình.

Có doanh nghiệp có thể bắt đầu từ vài giải pháp quản lý nội vi. Có doanh nghiệp lựa chọn đầu tư ngay vào một giải pháp tiết kiệm năng lượng có thời gian hoàn vốn hấp dẫn. Cũng có những giải pháp cần được đưa vào kế hoạch đầu tư trung hạn hoặc dài hạn.

Điều quan trọng là doanh nghiệp đã có thêm một danh mục cơ hội cải tiến được xem xét trên cơ sở kỹ thuật, từ đó có thể chủ động xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp.

RECP – cải tiến từng bước thay vì tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp

Chuyển đổi xanh hay chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp sinh thái không nhất thiết bắt đầu từ những dự án đầu tư lớn.

Trong nhiều trường hợp, quá trình này có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ: kiểm soát tốt hơn một dòng nguyên liệu, giảm một điểm thất thoát năng lượng, cải thiện cách vận hành thiết bị hay tận dụng lại một dòng tài nguyên đang bị lãng phí.

Khi những giải pháp phù hợp được triển khai và hiệu quả được kiểm chứng, doanh nghiệp có thể tiếp tục mở rộng sang những cơ hội lớn hơn.

Đó cũng chính là tinh thần của RECP: doanh nghiệp chủ động lựa chọn – thực hiện từng bước – đo lường hiệu quả – tiếp tục cải tiến.

Thông qua cách tiếp cận này, hoạt động đánh giá RECP không tạo thêm một nghĩa vụ cho doanh nghiệp, mà cung cấp thêm thông tin, giải pháp và cơ sở kỹ thuật để doanh nghiệp đưa ra những quyết định đầu tư hiệu quả hơn.

Từng giải pháp phù hợp được triển khai không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm tài nguyên và giảm chi phí, mà còn góp phần từng bước hình thành doanh nghiệp sinh thái và KCN sinh thái trong tương lai.

Hãy tiếp tục theo dõi chuỗi “Chuyển đổi sang KCN sinh thái” của VNCPC để cùng tìm hiểu những câu hỏi thực tế của doanh nghiệp trong quá trình tham gia đánh giá RECP và chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững hơn.

VNCPC