Posts

Doanh nghiệp phải tái chế hoặc đóng phí môi trường theo lượng hàng bán ra

Nghị định 110/2026 vừa được Chính phủ ban hành đã bổ sung hàng loạt quy định mới về trách nhiệm tái chế đối với doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu. Chính sách này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.

Theo quy định, các doanh nghiệp đưa bao bì, pin, thiết bị điện tử, dầu nhớt, săm lốp… ra thị trường sẽ phải tự thực hiện tái chế hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.

Siết trách nhiệm xử lý rác thải sau tiêu dùng

Việt Nam hiện phát sinh khoảng 3,5 triệu tấn rác thải nhựa mỗi năm nhưng tỷ lệ tái chế chỉ đạt khoảng 33%. Phần lớn rác thải còn lại có nguy cơ thất thoát ra môi trường, gây áp lực lớn lên hệ thống xử lý chất thải và ô nhiễm tự nhiên.

Trong bối cảnh đó, Nghị định 110 được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), buộc doanh nghiệp phải tham gia sâu hơn vào quá trình thu gom và tái chế sản phẩm sau sử dụng.

Doanh nghiệp phải bảo đảm tỷ lệ tái chế tối thiểu dựa trên tổng lượng hàng hóa đưa ra thị trường mỗi năm.

Nhiều nhóm ngành phải thực hiện tái chế bắt buộc

Quy định mới áp dụng cho nhiều nhóm hàng hóa phổ biến như:

  • Bao bì giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh;
  • Điện thoại, máy tính, máy in, thiết bị điện tử;
  • Pin, ắc quy, săm lốp, dầu nhớt…

Ngoài nhà sản xuất trực tiếp, các đơn vị đặt gia công hoặc nhập khẩu ủy thác cũng thuộc diện phải thực hiện nghĩa vụ tái chế.

Tỷ lệ tái chế được quy định cụ thể

Doanh nghiệp phải bảo đảm tỷ lệ tái chế tối thiểu dựa trên tổng lượng hàng hóa đưa ra thị trường mỗi năm.

Một số mức đáng chú ý gồm:

  • Bao bì nhôm, nhựa PET cứng: 22%;
  • Bao bì giấy, carton: 20%;
  • Điện thoại di động: 15%;
  • Máy tính, máy in, photocopy: 9%;
  • Pin sạc, ắc quy chì: từ 8 – 15%.

Theo lộ trình, các tỷ lệ này sẽ được điều chỉnh tăng sau mỗi chu kỳ 3 năm, bắt đầu từ năm 2029.

Doanh nghiệp có thể chọn nộp tiền thay vì tự tái chế

Nghị định cho phép doanh nghiệp lựa chọn giữa hai hình thức thực hiện trách nhiệm:

Tự tổ chức tái chế

Doanh nghiệp có thể tự thực hiện, thuê đơn vị chuyên nghiệp hoặc ủy quyền cho tổ chức trung gian thu gom và tái chế. Báo cáo kết quả phải gửi trước ngày 1/4 hằng năm.

Đóng góp tài chính

Trong trường hợp không trực tiếp tái chế, doanh nghiệp sẽ nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam. Mức đóng được tính theo khối lượng hàng hóa và định mức chi phí tái chế tương ứng. Hạn cuối nộp là ngày 20/4 hằng năm.

Không chấp nhận tái chế “hình thức”

Một điểm đáng chú ý của Nghị định 110 là yêu cầu rõ về đầu ra tái chế. Hoạt động tái chế phải tạo ra nguyên liệu hoặc sản phẩm có thể tiếp tục sử dụng.

Ví dụ: Bao bì nhựa phải tái chế thành hạt nhựa thương phẩm hoặc sản phẩm mới; Chất thải thủy tinh từ thiết bị điện tử phải được xử lý để làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng.

Các hình thức xử lý đơn giản như nghiền nhỏ hoặc đốt làm nhiên liệu sẽ không được công nhận là hoàn thành trách nhiệm tái chế.

Doanh nghiệp nhỏ được miễn áp dụng

Một số trường hợp được miễn trách nhiệm tái chế gồm: Doanh nghiệp có doanh thu dưới 30 tỷ đồng/năm đối với nhóm hàng thuộc diện áp dụng; Hàng hóa sản xuất để xuất khẩu hoặc tạm nhập tái xuất.

Nghị định 110 được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp tại Việt Nam.

VNCPC